Czechosłowacja

	Československo; I ČSR – II ČSR – III ČSR – ČSR – ČSSR – ČSFR
; flaga do roku 1920	; flaga od roku 1920
	; herb wielki
; herb średni	; herb
; herb ČSSR (1961–1989)	; herb ČSFR (od 1990)
	Mapy
	; Tomáš Masaryk i Václav Havel,; pierwszy i ostatni prezydent Czechosłowacji.

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Skocz do: nawigacji, szukaj

Mapa fizyczna Czechosłowacji 1920-1938

Czechosłowacja (czes. Československo, słow. Česko-Slovensko lub Československo) – państwo w Europie Środkowej istniejące w latach 1918-1992. 1 stycznia 1993 w miejscu Czechosłowacji powstały dwa nowe państwa – Czechy i Słowacja. Kraj graniczył z Niemcami (1945-90: NRD i RFN), Polską, ZSRR (1991: Ukrainą), Rumunią (do 1939), Węgrami i Austrią. Stolicą Czechosłowacji była Praga.

[edytuj] Oficjalne nazwy

1918-1938: Pierwsza Republika Czecho-Słowacka, Republika Czechosłowacka (Česko-slovenská republika, Československá republika – ČSR)
1938-1939: Druga Republika Czecho-Słowacka (Česko-slovenská republika – ČSR),
1945-1948: Trzecia Republika Czechosłowacka (Československá republika – ČSR)
1948-1960: Republika Czechosłowacka (Československá republika)
1960-1990: Czechosłowacka Republika Socjalistyczna (Československá socialistická republika – ČSSR)
1990-1992: Czechosłowacka Republika Federalna, Czeska i Słowacka Republika Federalna (cz. Československá federativní republika, Česká a Slovenská Federativní Republika, słow. Česko-slovenská federatívna republika, Česká a Slovenská Federatívna Republika – ČSFR).

[edytuj] Historia

Czechosłowacja powstała jako owoc koncepcji czechosłowakizmu, dla Słowaków stanowiącej obronę przed postępującą madziaryzacją ze strony Węgier. Słowacy zdecydowali się na związanie w organizmie państwowym z dużo bliższym kulturowo narodem czeskim. W roku 1918, pod koniec I wojny światowej po rozpadzie Austro-Węgier z części ziem monarchii dualistycznej: Bohemii, Moraw, czeskiej części Śląska, Górnych Węgier (obecnej Słowacji) i Rusi Zakarpackiej wykrojono granice nowego państwa. Pierwszym prezydentem kraju został filozof Tomáš Masaryk. Pozostałymi ojcami niepodległej Czechosłowacji byli: Czech Edvard Beneš i Słowak Milan Rastislav Štefánik.

Narodowości Czechosłowacji w 1921 r.^[1]
Liczba ludności	13,607.385
Czesi i Słowacy	8,759.701	64.37 %
Niemcy	3,123.305	22.95 %
Węgrzy	744.621	5.47 %
Rusini	461.449	3.39 %
Żydzi	180.534	1.33 %
Polacy	75.852	0.56 %
inni	23.139	0.17 %
obcokrajowcy	238.784	1.75 %

Narodowości Czechosłowacji na podstawie spisu z 1921.

Na podstawie ,,Encyklopedii Wojskowej,, z 1932 roku

Narodowość	Populacja w mln	%
Czesi	6.335	47%
Słowacy	1.702	12,5%
Niemcy	3.747	27,4%
Węgrzy	1.071	7,9%
Rusini	0.432	3,2%
Polacy	0.166	1,2%
inni	0.142	0,8%
Suma	13595816	100

Jednak już po dwudziestu latach naruszono integralność terytorialną Czechosłowacji – na skutek Układu Monachijskiego Wielka Brytania i Francja oddały 29 września 1938 Hitlerowi Kraj Sudecki. W następnych miesiącach Polska zajęła Zaolzie, a Węgry południową Słowację i Ruś Zakarpacką. Wówczas to powołano do życia Drugą Republikę, która nie przetrwała jednak nawet pół roku – 16 marca 1939 III Rzesza przekształciła Bohemię i Morawy w Protektorat Czech i Moraw, na terenie Słowacji niepodległość proklamowała prohitlerowska Pierwsza Republika Słowacka, a na Zakarpaciu powstała efemeryczna Karpato-Ukraina.

Po II wojnie światowej powrócono do formy jednego czesko-słowackiego państwa. W 1948 władzę ostatecznie przejęli komuniści. rezygnacja ze stanowiska dotychczasowego prezydenta Beneša symbolicznie zakończyła krótki okres III republiki. W 1960 roku czechosłowackie władze oktrojowały nową konstytucję, która oficjalnie przekształcała Republikę Czechosłowacką w kraj komunistyczny, dodając do nazwy państwa człon Socjalistyczna. Okres stalinowski zakończył się w Czechosłowacji dopiero w roku 1960, rozpoczynając delikatną odwilż, którą zakończyła Praska wiosna. Reformy tego okresu spowodowały interwencję wojsk Układu Warszawskiego w roku 1968 i przywrócenie władzy tzw. twardogłowych. Jedyną niewycofaną reformą okresu praskiej wiosny było wprowadzenie reformy administracyjnej, która dzieliła kraj na dwie republiki – Czeską i Słowacką Republikę Socjalistyczną.

Pod koniec lat siedemdziesiątych powstała w Czechosłowacji organizacja opozycyjna Karta 77, do której należeli między innymi Václav Havel, Pavel Kohout, Jiří Dienstbier i ks. Václav Malý. Ugrupowanie to przyczyniło się w dużej mierze do obalenia władzy komunistycznej w Czechosłowacji w roku 1989. Wtedy to usunięto ze stanowiska prezydenta Gustáva Husáka, który sprawował władzę od 1975, a na jego miejsce powołano członka Karty – pisarza Václava Havla. W okresie jego rządów kraj przekształcono w republikę federalną, a ostatecznie zatwierdzono rozpad Czechosłowacji i powołanie do życia z dniem 1 stycznia 1993 dwa oddzielne państwa – Czechy i Słowację.

[edytuj] Zobacz też

Zobacz hasło Czechosłowacja w Wikisłowniku

Przypisy

↑ Škorpila F. B.; Zeměpisný atlas pro měšťanské školy; Státní Nakladatelství; second edition; 1930; Czechoslovakia (Atlas Geograficzny dla szkół podstawowych z 1930 r.)

wypoczynek w szczyrku strony internetowe bia�ystok Rocznik '72 brw hurtownia elektrotechniczna

[0] Škorpila F. B.; Zeměpisný atlas pro měšťanské školy; Státní Nakladatelství; second edition; 1930; Czechoslovakia (Atlas Geograficzny dla szkół podstawowych z 1930 r.)

[1]

p • d • e Czechosłowacja
		1918-1938	II wojna światowa (1938–1945)		1945–1948	1948–1989		1989–1992	Rozpad
Czechy, Morawy, Śląsk Czeski	kraje koronne Austro-Węgier	Pierwsza Republika Czechosłowacka (ČSR) (1918–1938)	Kraj Sudecki i inne tereny zajęte przez III Rzeszę po układzie monachijskim 1938 (1938–1945)		Trzecia Republika Czechosłowacka (ČSR) (1945–1948)	Republika Czechosłowacka (ČSR) (1948–1960)	Czechosłowacka Republika Socjalistyczna (ČSSR) (1960–1990) od 1969- Czeska Republika Socjalistyczna i Słowacka Republika Socjalistyczna	Czeska i Słowacka Republika Federalna (ČSFR) (1990–1992) składająca się z Republiki Czeskiej i Republiki Słowackiej	Republika Czeska (od 1993)
Czechy, Morawy, Śląsk Czeski			Druga Republika Czechosłowacka (ČSR) (1938–1939) Zawierająca autonomiczne regiony Słowacji i Ukrainy Karpackiej	Protektorat Czech i Moraw (1939–1945)					Republika Czeska (od 1993)
Słowacja				Republika Słowacka (1939–1945)					Słowacja (od 1993)
Słowacja				Południowa Słowacja i płd. Ukraina Karpacka przyznane w I arbitrażu wiedeńskim (1938) Węgrom, Karpato-Ukraina zajęta przez Węgry 15 III 1939 (1938–1947)					Słowacja (od 1993)
Ruś Zakarpacka					USRR (1944/1946–1991)			Obwód zakarpacki Ukrainy (od 1991)
			Czechosłowacki Rząd na Uchodźstwie

Československo I ČSR – II ČSR – III ČSR – ČSR – ČSSR – ČSFR
flaga do roku 1920	flaga od roku 1920
herb wielki
herb średni	herb
herb ČSSR (1961–1989)	herb ČSFR (od 1990)
Mapy

Tomáš Masaryk i Václav Havel, pierwszy i ostatni prezydent Czechosłowacji.