Warning: curl_setopt() [function.curl-setopt]: CURLOPT_FOLLOWLOCATION cannot be activated when in safe_mode or an open_basedir is set in /home/freeski/domains/kacperek.com/public_html/wiki/richfeeds.php on line 59
| Przerażająca relacja Czerwonego Krzyża z Gazy |
|
W niezwykle ostrych słowach Międzynarodowy Czerwony Krzyż upomniał Izrael za uniemożliwianie lub utrudnianie karetkom pogotowia wywożenia rannych z terenów walk w Strefie Gazy.
|
| Chiny już nie chcą pożyczać pieniędzy Ameryce |
|
Chiny zaczynają ograniczać pożyczanie pieniędzy USA w postaci wykupywania amerykańskich obligacji skarbowych - pisze czwartkowy "New York Times". Na krótką metę może to być bolesne dla zadłużonych i pogrążonych w recesji Stanów Zjednoczonych.
|
| Szefowie Gazpromu i Naftohazu jadÄ… do Soczi |
|
Szefowie rosyjskiego Gazpromu i ukraińskiego Naftohazu, Aleksiej Miller i Ołeh Dubyna, z Brukseli razem polecą do Soczi, nad Morzem Czarnym - podała w czwartek wieczorem agencja ITAR-TASS, powołując się na dobrze poinformowane źródło w stolicy Belgii.
|
| "Chwała Bogu, z Polską wszystko uregulowane" |
|
Premier Rosji Władimir Putin wyraził w czwartek zadowolenie ze stanu relacji z Polską w sferze tranzytu rosyjskiego gazu ziemnego do Europy Zachodniej.
|
| Dwudziestu siedmiu ministrów karci Rosję i Ukrainę |
|
Ministrowie spraw europejskich krajów UE przyjęli w czwartek wspólną deklarację, w której ocenili, że w konflikcie gazowym Ukraina i Rosja szkodzą swej wiarygodności, oraz zapowiedzieli przyspieszenie prac nad polityką bezpieczeństwa energetycznego.
|
Johann Sebastian Bach
Z Wikipedii
 |
Ten artykuł wymaga dopracowania zgodnie z zaleceniami edycyjnymi. Należy w nim poprawić: uwagi z dyskusji. Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się na stronie dyskusji tego artykułu w sekcji Dopracować Po wyeliminowaniu wskazanych powyżej niedoskonałości prosimy usunąć szablon {{Dopracować}} z kodu tego artykułu. |
| Johann Sebastian Bach | |
 Johann Sebastian Bach |
|
| ImiÄ™ i nazwisko | Johann Sebastian Bach |
| Data i miejsce urodzenia | 21 marca 1685 Eisenach |
| Pochodzenie |  Niemcy |
| Data i miejsce śmierci | 28 lipca 1750 Lipsk |
| Gatunek | muzyka poważna |
Johann Sebastian Bach (ur. 21 marca 1685 r. w Eisenach, zm. 28 lipca 1750 r. w Lipsku) – kompozytor niemiecki epoki baroku, jeden z najwybitniejszych artystów w dziejach muzyki.
Był ósmym i ostatnim dzieckiem Johanna Ambrosiusa Bacha, miejskiego muzyka i Marii Elisabeth Lämmerhirt. Pochodził z rodu o wielkich tradycjach muzycznych, przez ponad 200 lat w rodzinie tej byli muzycy i kompozytorzy. Oprócz ojca, muzycznym rzemiosłem parali się wujowie oraz starszy brat. Także synowie Jana Sebastiana: Wilhelm Friedemann Bach, Carl Philip Emanuel Bach i Johann Christian Bach okazali się w swoich czasach znaczącymi muzykami i kompozytorami.
Bach miał dwadzieścioro ślubnych dzieci. Był człowiekiem niezwykle pobożnym, czemu dawał wyraz świadomie preferując w swojej twórczości muzykę religijną, pisaną "ku większej chwale Bożej". Znany z rubasznego humoru, do końca życia uwielbiał zabawy, był smakoszem wina. Ostatnie lata życia Bach spędził przede wszystkim na walce z postępującą ślepotą.
Bach grał na klawesynie i skrzypcach, przede wszystkim jednak słynął z wirtuozerskiej gry na organach. Działał w Weimarze jako skrzypek dworski, potem przebywał w Köthen na stanowisku nadwornego kompozytora i kapelmistrza. Większą część życia spędził w Lipsku, gdzie pracował jako kantor i główny organista kościoła św. Tomasza (od 1723 r. do śmierci).
Jan Sebastian jest autorem ponad 1000 znanych utworów, skatalogowanych w XX wieku przez Wolfganga Schmiedera (Bach Werke Verzeichnis, w skrócie BWV). Wiele kompozycji zaginęło, w tym co najmniej kilkadziesiąt kantat. Bach uprawiał wszystkie współczesne sobie gatunki muzyczne, poza operą. Był mistrzem w komponowaniu muzyki polifonicznej – doprowadził do doskonałości barokową formę fugi (Das Wohltemperierte Klavier, Kunst der Fuge).
Styl muzyczny kompozytora pod koniec jego życia uważany był za anachroniczny, a dzieła za niezbyt wartościowe. Po śmierci został zapomniany. "Odkryty" ponownie przez Feliksa Mendelssohna-Bartholdy'ego, który w 1829 r. zaprezentował wykonanie Pasji według Św. Mateusza.
Spis treści |
[edytuj] Biografia
Jan Sebastian Bach urodził się w Eisenach, w Niemczech, w 1685 roku. Pochodził z rodziny o wielkich tradycjach muzycznych, sięgających dwu wieków wstecz. Jego ojciec, Johann Ambrosius Bach, był muzykiem w Erfurcie i w Eisenach. Również wujowie byli zawodowymi muzykami, organistami kościelnymi, nadwornymi muzykami i kompozytorami. Prawdopodobnie Jan Sebastian bardzo wcześnie rozpoczął przepisywanie nut i naukę gry na różnych instrumentach.
Matka Bacha zmarła w 1694 r., wkrótce potem, w kolejnym roku, zmarł także jego ojciec. Osierocony Jan Sebastian nie miał jeszcze 10 lat, gdy opiekę nad nim przejął starszy brat Ambrosiusa Bacha, Johann Christoph, organista w Ohrdruf. W jego domu Bach kontynuował przepisywanie nut, naukę i grę na różnych instrumentach.
W Ohrdruf Bach zetknął się z nauką o budowie organów. Instrument w tutejszym kościele wymagał ciągłych napraw i często posyłano młodego Jana Sebastiana, by naprawił lub wymienił którąś z części. Praktyczna wiedza o budowie organów przydała się później w grze.
W wieku szkolnym Bach żywo interesował się muzyką. Podróżował, by usłyszeć grę wielkich współczesnych organistów, m.in. Georga Böhma czy Dietricha Buxtehudego. Legendarna jest piesza wędrówka kompozytora do Lubeki w celu usłyszenia gry Buxtehudego i Johanna Adama Reinkena. Po ukończeniu nauki (Bach skończył szkołę łacińską w wieku 18 lat, bardzo wcześnie jak na tamte czasy) Bach został organistą w Arnstadt (1703). Wkrótce zaczął rozglądać się za lepszą posadą i znalazł ją w Mühlhausen. Niektóre z jego wczesnych, znanych dzieł (zdaniem niektórych np. słynna Toccata i fuga d-moll, BWV 565), pochodzą z okresu pobytu w Mühlhausen. Sporo skomponowanych wówczas utworów jednak zaginęło.
Od 1708 r. Jan Sebastian pełnił funkcję nadwornego organisty i koncertmistrza na dworze książęcym w Weimarze. Miał tam możliwość nie tylko gry na organach, ale również komponowania i grania z zespołem książęcym bardziej zróżnicowanego repertuaru muzyki koncertowej. Właśnie w Weimerze Bach rozwinął pisanie muzyki kontrapunktowej. Dziełem reprezentatywnym jest tu Das Wohltemperierte Klavier, składający się z 48 preludiów i fug, po jednej parze dla każdej tonacji.
Również w Weimarze kompozytor zaczął pracę nad Orgelbüchlein, mającym służyć jego synowi, Wilhelmowi Friedemannowi. Ta książeczka zawiera tradycyjne luterańskie hymny kościelne, ułożone w sposób łatwy do nauki dla adeptów gry na organach. Dzieło jest wprawdzie niekompletne, ale i tak świadczy o tym, że Bach miał powołanie do nauczania oraz uznanie dla tradycji chorału jako formy i źródła inspiracji. Równie istotne jest jego zamiłowanie do nauczania. Niewiele było okresów w życiu kompozytora, kiedy nie miałby jakiegoś ucznia. W jego domu często pojawiali się studenci, wśród nich takie osobistości XVIII wieku jak Johann Friedrich Agricola.
Wskutek pewnych napięć na dworze książęcym w Weimarze, Bach rozpoczął poszukiwanie nowego zatrudnienia, zgodnego z jego zainteresowaniami muzycznymi. Tak trafił na dwór księcia Leopolda z Köthen, gdzie został mianowany kapelmistrzem. Władca, sam będąc muzykiem, doceniał talent Bacha, sowicie wynagradzał swego poddanego i dawał mu znaczną swobodę twórczą oraz wykonawczą. Był jednak kalwinistą i mniej zależało mu na skomplikowanych i żarliwych dziełach kościelnych, wskutek czego większość dzieł Bacha powstałych w tym czasie, ma charakter świecki. Bach skomponował wówczas liczne dzieła instrumentalne, między innymi Koncerty brandenburskie.
W 1723 r. Jan Sebastian został kantorem w kościele św. Tomasza w Lipsku, gdzie pozostał do końca życia. Nowa posada wymagała od niego nie tylko nauczania śpiewu w szkole przykościelnej, ale też systematycznego dostarczania muzyki do dwóch głównych kościołów Lipska. Artysta podjął się komponowania na każdy tydzień nowego utworu o charakterze religijnym. Praca zaowocowała powstaniem wielu znakomitych utworów, z których większa część przetrwała do dziś. Większość kantat z okresu lipskiego bazuje na czytaniach Biblii przeznaczonych na dany tydzień.
Na święta kościelne, takie jak Boże Narodzenie, Wielki Piątek czy Wielkanoc, Bach tworzył dzieła szczególnie uroczyste i doniosłe: kantaty, oratoria i pasje. Znajdziemy wśród nich najgenialniejsze dzieła europejskiego baroku, takie jak: Magnificat D-dur (BWV 243) na Boże Narodzenie czy Pasja według św. Mateusza (BWV 244) na Wielki Piątek. Sam kompozytor uważał Pasję Mateuszową za jedno z najważniejszych swych dokonań, jednak historia doceniła właściwie to potężne dzieło wiele lat po śmierci Bacha.
[edytuj] Życie rodzinne
W 1707 r. Bach poślubił swoją daleką kuzynkę, Marię Barbarę. Miał z nią siedmioro dzieci, czworo z nich przeżyło do wieku dorosłego. O Marii Barbarze wiadomo niewiele, pewne jest, że zmarła nagle w 1720 r., gdy Bach przebywał wraz z księciem Leopoldem za granicą.
Podczas pobytu w Köthen Bach poznał młodą sopranistkę, Annę Magdalenę Wilcke. Do małżeństwa doszło w 1721 roku. Mimo różnicy wieku (17 lat), para tworzyła udane małżeństwo, które doczekało się 13 dzieci. Anna wspierała Jana Sebastiana w jego zajęciach kompozytorskich, a Bach namawiał żonę do śpiewania.
Wszystkie dzieci Bacha były uzdolnione muzycznie. Jego synowie Wilhelm Friedemann Bach, Johann Gottfried Bernhard Bach, Johann Christoph Friedrich Bach, Johann Christian Bach i Carl Philipp Emanuel Bach zostali znanymi muzykami, a Johann Christian miał duży wpływ na wczesne dzieła Wolfganga Amadeusza Mozarta. Mimo że kariera muzyczna kobiet w XVIII wieku napotykała na wiele barier, najprawdopodobniej wszystkie córki Bacha śpiewały, niewykluczone również, że grały w zespołach ojca. Jedyna córka Bacha, która wyszła za mąż (Elisabeth Juliana Friederica), wybrała na męża ucznia ojca, Johanna Christopha Altnikola. Wiele dzieł Bacha zachowało się właśnie dzięki dzieciom. Carl Philipp Emanuel nazywał te dzieła Archiwum Starego Bacha.
W Lipsku Bach przyjaźnił się z poetą Christianem Friedrichem Picanderem, który pisał libretta do wielu jego utworów. Bach z żoną gościli w swoim domu wielu muzyków niemieckich, między innymi innego wybitnego twórcę barokowego, Georga Philippa Telemanna, który był nawet jednym z ojców chrzestnych Carla Philippa Emanuela.
[edytuj] Późniejsze życie
Oprócz systematycznie komponowanych kantat, wykorzystywanych podczas niedzielnych nabożeństw, Bach zajmował się w Lipsku muzyką świecką – zarówno wokalną jak i instrumentalną. Wiele dzieł było tworzonych przy współudziale lipskiego zespołu Collegium Musicum. Niektóre miały charakter introspekcyjny i abstrakcyjny. Do arcydzieł należą m.in.: Klavier-Übung składające się z czterech części: Sześciu partit na instrument klawiszowy, Koncertu włoskiego (BWV 971), Uwertury francuskiej i Wariacji Goldbergowskich (BWV 988).
W tym samym czasie Bach napisał Mszę h-moll (BWV 232), zwaną Wielką, która obok nowych części zawierała fragmenty pochodzące z dzieł skomponowanych wcześniej. Uznawana jest za jedno z największych arcydzieł muzyki chóralnej. Wielka Msza h-moll nigdy nie została wykonana za życia autora.
Wariacje Goldbergowskie skomponował Bach w 1741 roku dla Hermana Karla von Keyserlinga, niemieckiego dyplomaty w służbie rosyjskiej, podówczas posła nadzwyczajnego Rosji w Polsce i wielkiego miłośnika muzyki.
W 1747 r. Bach przybył na dwór Fryderyka Wielkiego w Poczdamie. Król, również wielki adorator kunsztu muzycznego, zagrał przed Bachem temat, na podstawie którego ten miał zaimprowizować fugę. Jan Sebastian przygotował trzyczęściową fugę, którą ofiarował królowi pod nazwą Musikalisches Opfer (Ofiara muzyczna, BWV 1079). Kompozycja składa się z fug, kanonów i tria.
Słynne, niedokończone dzieło Kunst der Fuge (Sztuka fugi, BWV 1080) napisane zostało kilka miesięcy przed śmiercią Bacha. Składa się z 18 skomplikowanych fug i kanonów utworzonych na bazie prostego tematu. Ostatnia, poczwórna fuga, kończy się niespodziewanie po wprowadzeniu trzeciego tematu, bazującego na nazwisku (B-A-C-H). Dzieło to jest przez wielu uważane za szczytowe osiągnięcie techniki polifonicznej.
Swoje ostatnie dni kompozytor spędził w Lipsku. Zmarł w 1750 roku, w wieku 65 lat. Pochowany został w prezbiterium kościoła św. Tomasza.
[edytuj] Wybrane dzieła
- Pasja według św. Mateusza, BWV 244
- Pasja według św. Jana, BWV 245
- Wielka msza h-moll, BWV 232
- Kantaty – około 201 kantat kościelnych i kilkanaście świeckich (BWV 001-200, 201-224)
- Motety, BWV 225-231
- Magnificat, BWV 243
- Koncerty brandenburskie, BWV 1046-1051
- Musikalisches Opfer, BWV 1079
- Das Wohltemperierte Klavier – dwutomowy zbiór preludiów i fug w każdej tonacji skali temperowanej na instrument klawiszowy, BWV 846-893
- Kunst der Fuge – zbiór fug opartych na jednym temacie, BWV 1080
- 4 Sonaty i 3 Partity na skrzypce solo, BWV 1001-1006
- 6 Suit na wiolonczelÄ™ solo, BWV 1007-1012
- Wariacje Goldbergowskie, BWV 988
- Toccata i fuga d-moll, BWV 565
- Zbiór inwencji dwugłosowych, BWV 772-786
- Zbiór trzygłosowych symfonii, BWV 786-801
- Utwory na organy: preludia i fugi, toccaty i fugi, fantazje i fugi, tria, sonaty triowe, koncerty (organowe transkrypcje koncertów skrzypcowych znanych mistrzów, m.in. Antonio Vivaldiego), Passacaglia i Fuga c-moll (BWV 582) oraz organowe opracowania religijnych pieśni protestanckich (preludia, fantazje i przygrywki chorałowe)
[edytuj] Posłuchaj
[edytuj] Literatura
Najłatwiej dostępne publikacje w języku polskim:
- A. Schweitzer Jan Sebastian Bach, Kraków PWM 1987
- E. Zavarsky Jan Sebastian Bach, Kraków PWM 1973
- T. Dowley Bach, Kraków PWM 2000
- D. Gwizdalanka Bach: Nie strumieniem, lecz morzem zwać się powinien, w: Historia muzyki 2, PWM Kraków 2006, s. 74-99
- N. Harnoncourt Dialog muzyczny, Fundacja Ruchu Muzycznego Warszawa 1982, s. 62-109 i 201-258
[edytuj] Zobacz też
- przegląd zagadnień z zakresu muzyki
- Kompozytorzy baroku
- Wielcy kompozytorzy
- Bach Werke Verzeichnis, BWV
- Saksonia w XVIII wieku
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Prywatna strona o Janie Sebastianie Bachu
- Kwit na odbiór należności za fortepian wystawiony przez Jana Sebastiana Bacha dnia 6 V 1749 roku
włoscy: Tomaso Albinoni • Giacomo Carissimi • Arcangelo Corelli • Francesco Geminiani • Antonio Lotti • Alessandro Marcello • Claudio Monteverdi • Giovanni Battista Pergolesi • Alessandro Scarlatti • Domenico Scarlatti • Antonio Vivaldi
francuscy: André Campra • Marc-Antoine Charpentier • François Couperin • Jean-Baptiste Lully • Jean-Philippe Rameau • Jean François Dandrieu• Jean-Marie Leclair
niemieccy: Johann Sebastian Bach • Dietrich Buxtehude • Johann Adolf Hasse • Georg Friedrich Händel • Georg Philipp Telemann • Johann Friedrich Fasch • Reinhard Keiser
austriaccy:
Heinrich Ignaz Biber • Johann Ernst Eberlin • Johann Joseph Fux
angielscy: John Blow • William Boyce • Henry Purcell • Thomas Augustine Arne • John Stanley• John Hebden • Jeremiah Clarke •
holenderscy: Henrico Albicastro • Willem de Fesch • Unico van Vassenaer
polscy: Grzegorz Gerwazy Gorczycki • Adam Jarzębski • Marcin Mielczewski • Bartłomiej Pękiel
czescy: Adam Michna • Václav Karel Holan Rovenský • Pavel Josef Vejvanovský • Jan Dismas Zelenka
duńscy: Dietrich Buxtehude
szwedzcy: Johan Helmich Roman • Johan Joachim Agrell
901 Myjnia cystern lokale wynajem horoskopy Noclegi ¶wiêtokrzyskie oczyszczalnie ¶cieków