Warning: curl_setopt() [function.curl-setopt]: CURLOPT_FOLLOWLOCATION cannot be activated when in safe_mode or an open_basedir is set in /home/freeski/domains/kacperek.com/public_html/wiki/richfeeds.php on line 59
| "Focus" nie chciał sprostować słów "polski obóz zagłady" |
|
Niemiecki tygodnik "Focus" wyraził ubolewanie z powodu użycia w jednym z artykułów w aktualnym wydaniu określenia "polski obóz zagłady Bełżec". Jak wyjaśniła rzeczniczka polskiej ambasady Maria Bartczak, redakcja obiecała, że sytuacja taka się nie powtórzy.
|
| Rekord roku: 25 tys. piorunów w ciągu dnia |
|
25 tys. uderzeń pioruna zarejestrowano w czwartek podczas burz, które przechodzą nad znaczną częścią Włoch, gdzie doszło do załamania pogody i przerwy w trwających ponad miesiąc upałach. Tym samym, jak podano w piątek, tego dnia padł rekord 2010 roku.
|
| Chile: Sprawił, że "zaginęło" 1500 osób. "Jestem dumny" |
|
Odbywający karę dożywotniego więzienia za morderstwa na członkach opozycji, b. szef tajnej policji gen. Augusto Pinocheta, eks-general Manuel Contreras oświadczył w wywiadzie telewizyjnym, że "jest dumny" ze swego dzieła.
|
| Coraz więcej samobójstw w armii amerykańskiej |
|
W wojsku USA wzrasta liczba samobójstw oraz przypadków śmierci spowodowanych ryzykownym zachowaniem. Nie są na razie jasne przyczyny tego zjawiska.
|
| Dramat w Pakistanie - już 430 ofiar |
|
Co najmniej do 430 wzrosła liczba ofiar śmiertelnych powodzi w Pakistanie w ciągu ostatnich trzech dni - poinformowały lokalne władze. Poprzedni bilans, podany zaledwie w piątek rano, mówił o co najmniej 267 zabitych.
|
Teksas
| Teksas | |||||
|
|||||
| Przydomek: Lone Star State (Stan samotnej gwiazdy) |
|||||
| Dewiza: Friendship (Przyjaźń) |
|||||
 |
|||||
| Państwo |  Stany Zjednoczone |
||||
| Stolica | Austin | ||||
| Największe miasto | Houston | ||||
| Gubernator | Rick Perry | ||||
| Język urzędowy | de iure brak de facto angielski |
||||
| Powierzchnia • ogółem |
na 2. miejscu 696 241 km² |
||||
| Populacja (2000) |
na 2. miejscu 20 851 820 |
||||
| Gęstość zaludnienia (2000) |
na 28. miejscu 30,75 os./km² |
||||
| Wejście do Unii • kolejność |
28 |
||||
| Strefa czasowa | Central: UTC-6/-5
Mountain: UTC-7/-6 |
||||
| Szerokość geograficzna | 25°50'N - 36°30'N | ||||
| Długość geograficzna | 93°31'W - 106°38'W | ||||
| Szerokość Długość |
1244 km 1289 km |
||||
| ISO 3166-2 | US-TX | ||||
Teksas (ang. Texas) – stan w południowej części Stanów Zjednoczonych, położony na wybrzeżu Zatoki Meksykańskiej, sąsiadujący ze stanami Luizjana i Arkansas na wschodzie, stanem Oklahoma na północy i Nowym Meksykiem na zachodzie. Na południowym zachodzie graniczy z Meksykiem. Obszar w większości wyżynny (Wielkie Równiny), w części południowo-zachodniej niewielkie obszary górzyste, w części południowo-wschodniej Nizina Zatokowa.
Największe miasta to Houston, Dallas, San Antonio, Austin i El Paso.
Spis treści |
[edytuj] Geografia
Ukształtowanie powierzchni przeważnie równinne i wyżynne, w środkowej części rozległa Wyżyna Edwardsa, należąca do Wielkich Równin, na północy zachodzie równina Llano Estacado, na południowym wschodzie Nizina Zatokowa; na południowym zachodzie skrawek Gór Skalistych, z największym szczytem Guadelupe Peak 2667 m.[1] Klimat podzwrotnikowy, na wschodzie, zwłaszcza na wybrzeżach Zatoce Meksykańskiej, dość wilgotny (w Houston średni opad ok. 1100 mm), na zach. i płn. suchy (w El Paso poniżej 200 mm); średnia temperatura w styczniu od 0 °C na północy do 15 °C na południu, lipcu 25-29 °C[1], główne rzeki: Rio Grande del Norte (z dopływem Pecos), Colorado, Brazos, Trinity, Red (dopływ Missisipi)[1]; w świecie roślinnym dominują prerie: na południowym zachodzie roślinność półpustynna, na północnym wschodzie lasy dębowo-hikorowe, w dolinie Rio Grande kolczaste sawanny subtropikalne[1].
[edytuj] Historia
- 1519 - Alonso Alvarez de Pineda ląduje na wybrzeżu Teksasu, ogłaszając teren posiadłością hiszpańską.
- 1821 - po uzyskaniu przez Meksyk niepodległości, Teksas staje się jego prowincją.
- lata 1820-1830 - w Teksasie osiedla się 12 tys. Amerykanów, z których większość pochodzi ze stanów niewolniczych. Rząd meksykański przyznaje osadnikom dużą autonomię lokalną.
- 1829 - rząd meksykański wprowadza na terenie całego państwa zakaz niewolnictwa i zakaz dalszej emigracji ze Stanów Zjednoczonych do Meksyku. Stosunki między Teksańczykami a Meksykanami zaczynają się pogarszać.
- 1 marca 1836 - Teksańczycy ogłaszają powstanie Republiki Teksasu. Armia meksykańska atakuje w celu stłumienia rebelii, dochodzi do owianej później legendą bitwy o Alamo.
- 21 kwietnia 1836 - meksykańska armia zostaje pokonana w bitwie nad rzeką San Jacinto przez mniejsze liczebnie oddziały teksańskie dowodzone przez generała Sama Houstona.
- 1836 - Teksas staje się oficjalnie republiką. Sam Houston zostaje prezydentem. Na terenie nowo powstałej republiki zalegalizowane zostaje niewolnictwo.
- 1 marca 1845 - prezydent John Tyler podpisuje rezolucjÄ™ o aneksji Teksasu przez Stany Zjednoczone.
- 4 lipca 1845 - Teksas ratyfikuje akt o aneksji.
- 29 grudnia 1845 - Teksas zostaje przyjęty do Unii jako 28. stan.
- 1846 - wybucha wojna amerykańsko-meksykańska.
- 2 lutego 1848 - pomiędzy Meksykiem a Stanami Zjednoczonymi zostaje podpisany traktat w Guadelupe-Hidalgo, na mocy którego Meksyk uznaje m.in. amerykańskie prawo do Teksasu. Zachodnia granica stanu zostaje przesunięta z rzeki Nuces na rzekę Rio Grande.
- W roku 1861, gdy kolejne stany południowe występowały z Unii, również i Teksas z niej wystąpił. Często jest podkreślany fakt prounijnego nastawienia ówczesnego gubernatora Teksasu, Sama Houstona, który trzykrotnie odmówił złożenia przysięgi na wierność Konfederacji. Tymczasem sprawy miały się inaczej, Houston nie chciał akcesu swojego stanu do Konfederacji, gdyż pragnął, by stał się on znów w pełni niepodległym państwem. Houston wiedział, co robi, wszak przed laty był przywódcą rewolucji teksaskiej i prezydentem niepodległego Teksasu. Przez cały okres wojny secesyjnej w Teksasie występowała tendencja do odłączenia się od Konfederacji i dalszego bytu na własny rachunek[potrzebne źródło].
[edytuj] Demografia
Teksas ma 20 387 061 mieszkańców (2005). Najpowszechniej używanymi językami są:
- język angielski - 66,35%,
- język hiszpański - 29,09%,
- język wietnamski - 0,68%[2].
22,6 mln mieszkańców (2004)[1] czyni Teksas drugim stanem co do liczby mieszkańców (po Kalifornii, a przed stanem Nowy Jork) stolicą jest Austin zamieszkane przez 494 tys. mieszkańców[1], a innymi głównymi miastami są :
- Houston (1 953 631 mieszkańców)
- Dallas (1,188,580 mieszkańców)
- San Antonio (1 144 646 mieszkańców)
- El Paso (563 662 mieszkańców)
- Fort Worth (534 694 mieszkańców)
- Arlington (332 969 mieszkańców)
- Corpus Christi (277 454 mieszkańców)
80% ludności zamieszkuje miasta.
[edytuj] Struktura rasowa i etniczna
- Grupy rasowe: ludność biała 53,40%, Latynosi 31.14%, ludność czarna 12.09%, Azjaci 3.13%, Indianie i rdzenni mieszkańcy Alaski 1.09%, Hawajczycy i wyspiarze Pacyfiku 0.16%.
- Największymi grupami etnicznymi są Meksykanie (25.3%), Afroamerykanie (12.09%), Niemcy (10.9%), Anglicy (7.2%), Szkoci i Irlandczycy (7.2%). W Teksasie mieszkają także Polacy, Rosjanie, Szwedzi, Norwegowie, Czesi, Słowacy oraz Włosi.
Obserwuje się duży napływ ludności latynoskiej i afroamerykańskiej do Teksasu.
[edytuj] Podział administracyjny
Stan dzieli siÄ™ na 254 hrabstwa.
[edytuj] Gospodarka
[edytuj] Rolnictwo
Podstawą gospodarki jest wysokotowarowe rolnictwo. W Teksasie dominują wielkie farmy o pow. powyżej 1000 ha[1]. Teksas zajmuje pierwsze miejsce w USA pod względem pogłowia bydła, owiec oraz produkcji bawełny i sorgo[1]. Dodatkowo uprawia się także pszenicę, ryż, kukurydzę i orzeszki ziemne[1]
[edytuj] Przemysł
Teksas jest największym producentem energii elektrycznej w USA[1]. Na terenie stanu licznie występują złoża surowców mineralnych m.in. 30% krajowego wydobycia ropy naftowej i gazu ziemnego, 50% siarki, ponadto wydobywa się grafit, gips, sól kamienna, baryt, rudy żelaza, magnezyty[1]
Teksas posiada wysoko rozwinięty przemysł maszynowy, lotniczy, zbrojeniowy, samochodowy, petrochemiczny, rafineryjny, chemiczny, elektrotechniczny, elektroniczny, odzieżowy[1]. Houston to jeden z największych na świecie ośrodków przemysłu naftowego.W stanie dzięki niskim podatkom maja swe siedziby liczne firmy między innymi: AT&T, American Airlines, Continental Airlines, Dell, ExxonMobil, Frito-Lay. W Houston znajduje się także jeden z głównych ośrodków NASA
[edytuj] Transport
Teksas posiada dobrze rozwiniętą komunikacje morską m.in. port w Houston i w Corpus Christi[1]. Równie dobrze rozwinięta jest komunikacja lotnicza m.in. Port lotniczy Dallas-Fort Worth[1]. Stan przeplata wiele autostrad i dróg, a także liczne rurociągi i gazociągi[1].
[edytuj] Polityka
Teksas jest stanem typowo republikańskim z niskimi podatkami, skąpą opieką społeczną oraz mocno ograniczoną władza ustawodawczą[1]. Gubernatorem stanu obecnie jest republikanin Rick Perry. W senacie stan reprezentują republikanie John Cornyn i Kay Bailey Hutchison a w w izbie reprezentantów 19 republikanów i 13 demokratów.
Stan ma legislaturę składającą się z Senatu i Izby Reprezentantów. Senat składa się 31 senatorów: 19 republikanów i 12 demokratów. Izba reprezentantów składa się 150 członków: 76 republikanów i 74 demokratów. Ze stanu pochodzi trzech prezydentów: Lyndon Baines Johnson, George H. W. Bush, George Walker Bush.
[edytuj] Prawo
W teksańskim prawodawstwie figuruje kara śmierci. Teksas słynie z najbardziej surowego prawa w USA. Po abolicji w USA wykonano tam najwięcej egzekucji. Do lat 60. karę śmierci wymierzano również za gwałty i rozboje. W Teksasie nie ma kary dożywotniego pozbawienia wolności. Obowiązuje tam prawniczy system common law oparty na prawie precedensowym. W stanie obowiązuje daleko idące prawo do posiadania broni palnej i prawo własności. M.in. w wyjątkowych sytuacjach może zostać usprawiedliwione zabicie człowieka, który wejdzie na teren prywatnej posesji[3]. Jest także jednym z dwóch stanów USA (oprócz Oregonu), w którym legalna jest eutanazja. Teksas był jednym z ostatnich stanów, w których obowiązywały tzw. sodomy law - "prawa o sodomii", które zabraniały stosunków homoseksualnych. Zniesione zostały one w 2003 roku[4].
[edytuj] Wyższe uczelnie
- University of Texas at Austin (http://www.utexas.edu/)
- Texas Tech University (http://www.ttu.edu/)
- Texas A&M University (http://www.tamu.edu/)
- Lamar University of Technology
Przypisy
- ↑ 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 1,12 1,13 1,14 1,15 Encyklopedie w INTERIA.PL - największa w Polsce encyklopedia internetowa
- ↑ Modern Language Association. Podane są wszystkie języki używane przez więcej niż 0,5% ogółu ludności.
- ↑ U nas jest inna Ameryka
- ↑ Homoseksualizm niekaralny w Teksasie - Racjonalista
|
|||||||||||||
tani hosting web design manhattan system zarz±dzania jako¶ci± ISO apartamenty Warszawa Nieruchomo¶ci szczecin